Ελαιόλαδο και Ιστορία

Αναμφισβήτητα το πολυτιμότερο αγαθό της ελληνικής φύσης, η κορωνίδα της ελληνικής διατροφής. Εδώ και αιώνες η Αττική γη παράγει αγνό παρθένο ελαιόλαδο και ανάλογες πληροφορίες έχουμε και για τα Μέγαρα.



Η συγκομιδή του ελαιοκάρπου ήταν μια επίπονη αλλά ευχάριστη διαδικασία, την οποία οι αρχαίοι πρόγονοι μας πραγματοποιούσαν με συνέπεια και μεθοδικότητα. Ήδη από τα μυκηναϊκά χρόνια το ελαιόλαδο ήταν πολύτιμο αγαθό όχι μόνο διατροφικά αλλά και οικονομικά και πολιτιστικά. Ο καρπός και το λάδι της ελιάς συλλέγονταν σε μεγάλους πίθους και αποθηκεύονταν στις μεγάλες αποθήκες των ανακτόρων, στον ίδιο χώρο όπου έκρυβαν τους πολύτιμους λίθους. Μάλιστα κατά τη διάρκεια των ανασκαφών συχνά συναντάμε μέσα στους πίθους απομεινάρια του περιεχομένου τους.

Από την άλλη πλευρά η οικονομική αξία του ελαιοκάρπου ήταν σημαντική στα προϊστορικά χρόνια και ήδη από την 3η χιλιετία π.Χ αποτελούσε αγαθό-βαρόμετρο για το εμπόριο.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ

Το ελληνικό ελαιόλαδο εξαγόταν στη Μεσόγειο και την Ανατολή και η εξαιρετική ποιότητα του πάντα αναγνωριζόταν από τους αγοραστές του. Ως εμπορεύσιμο προϊόν δεν έπαψε ουσιαστικά ποτέ να διακινείται. Οι Έλληνες συνέχισαν να το εμπορεύονται αμείωτα και κατά τα κλασικά, τα ρωμαϊκά και τα ελληνιστικά χρόνια.

Παράλληλα το ελαιόλαδο θεωρείτο αγαθό ευλογημένο από τους Θεούς και γι αυτό το χρησιμοποιούσαν σχεδόν σε όλες τις τελετουργίες τους. Η θεά Δήμητρα είχε ευλογήσει τον καρπό της ελιάς για να καρποφορεί το χειμώνα. Η θεά Αθηνά στον αγώνα της με τον Ποσειδώνα για την κυριαρχία στην Αθήνα χρησιμοποίησε την ελιά απέναντι στο νερό και αφού νίκησε και πήρε την πόλη υπό την προστασία της, έκανε την ελιά αιώνιο σύμβολο της.Ας μην ξεχνάμε ακόμα ότι η ελιά συνδέεται και με τους Ολυμπιακούς αγώνες. Ο κότινος, το έπαθλο των Ολυμπιονικών, ήταν στεφάνι φτιαγμένο από αγριελιά. Η αντικειμενική του αξία ήταν μικρή, η δόξα όμως που πρόσφερε στον Ολυμπιονίκη ήταν αιώνια και ανυπέρβλητη. Αργότερα, όταν οι Έλληνες θυσίασαν τους αρχαίους θεούς τους στο βωμό της νέας θρησκείας του Χριστιανισμού, το ελαιόλαδο καθιερώθηκε εκ νέου ευλογημένο αγαθό. « Τον έλαιον, τον οίνον και τον σίτον ευλόγησον» αναφέρει η θρησκεία μας και το λάδι της ελιάς πρωτοστατεί στα χριστιανικά τελετουργικά, όπως στη βάπτιση, στις μεγάλες εορτές, στο καντήλι της Παναγιάς. Η ελιά ως δέντρο θεωρείται ευλογημένο από τον ίδιο τον Χριστό. Πόσες φορές δεν δίδαξε κάτω από τον ίσκιο της και ήταν η ελιά που δέχτηκε στις ρίζες της τα δάκρυα της τελευταίας προσευχής του στο όρος των ελαιών.

Σήμερα στη Μεγαρική γη τα ελαιόδεντρα συνεχίζουν να προσφέρουν τον εξαιρετικής ποιότητας καρπό τους, χαρίζοντάς μας ένα διατροφικό θησαυρό υγείας και μακροζωίας.

Κείμενο της Ελευθερίας Σαμούρη-Βόρδου

Ιστορικού - Αρχαιολόγου